Home > Blog > Baza wiedzy > Czym jest wskaźnik OEE?
grafika grafika

Czym jest wskaźnik OEE?

Wskaźnik OEE jest jednym z najistotniejszych kluczowych wskaźników efektywności. Marker ten określa całkowitą efektywność wyposażenia i pozwala służbom utrzymania ruchu na precyzyjną ocenę efektywności wykorzystania maszyn w zakładzie produkcyjnym. Sprawdź, czym jest wskaźnik OEE oraz jak się go oblicza.

Czym jest wskaźnik OEE?

Wskaźnik OEE (ang. Overall Equipment Effectiveness) określany jest jako całkowita efektywność wyposażenia. Wskaźnik ten wykorzystywany jest w systemie zarządzania TPM i pozwala na pomiar efektywności wykorzystania linii produkcyjnych, grup maszyn oraz poszczególnych priorytetowych maszyn w przedsiębiorstwie produkcyjnym.
Wskaźnik OEE wyliczany jest na podstawie iloczynu trzech podrzędnych wskaźników: dostępności, wydajności oraz jakości.

Dostępność

Dostępność jest wskaźnikiem informującym o stosunku czasu zaplanowanego na realizację zadań produkcyjnych do faktycznego czasu poświęconego na zaplanowane zadania. Na obniżenie dostępności wpływają awarie, przezbrajanie i ustawianie maszyn, konserwacje, naprawy oraz wszystkie inne działania z zakresu utrzymania ruchu.

Wydajność

Wydajność (zwana również wykorzystaniem) określa stosunek czasu dostępnego maszyny lub grupy maszyn do rzeczywistego czasu ich wykorzystania. Wydajność obniżana jest przez spowalniania tempa realizacji operacji w obrębie procesów produkcyjnych. Wydajność można określić również przez utratę wydajności, czyli stosunek produkcji rzeczywistej do produkcji docelowej.

Jakość

Jakość jest wskaźnikiem określającym stosunek dobrych jakościowo produktów do wszystkich wyprodukowanych wyrobów. Rzadziej jakość określana jest przez liczbę wyprodukowanych wyrobów.

Jak oblicza się współczynnik OEE?

Współczynnik OEE, jak już wspomnieliśmy, jest iloczynem dostępności, jakości i wydajności. Aby móc skutecznie i poprawnie wyznaczyć ten wskaźnik, należy przeprowadzić kilkuetapowy proces zawarty w 5 krokach:

  1. ustalić całkowity czas produkcji, 
  2. ustalić planowany czas produkcji, 
  3. przeprowadzić analizę strat efektywności, 
  4. określić wskaźniki: dostępności, jakości i wydajności,
  5. wyliczyć wskaźnik OEE.

Przykładowe obliczenie wskaźnika OEE

Aby zaprezentować sposób wyliczania kluczowego wskaźnika efektywności OEE, posłużymy się przykładem. Weźmy pod uwagę badanie przeprowadzone w czasie jednej zmiany, która trwa 8 godzin (480 minut). Zmiana ta jest całkowitym czasem produkcji. Dodajmy do tego następujące dane:

  • odpady: 500 sztuk,
  • straty prędkości: 30 minut,
  • nominalną wydajność maszyny: 40 sztuk/minutę,
  • zmierzony całkowity czas awarii: 35 minut,
  • przerwa pracownicza: 35 minut.

Najpierw określamy planowany czas produkcji, który w naszym przypadku jest długością zmiany pomniejszoną o planowane przestoje, czyli przez przerwę pracowniczą i wynosi: 480 – 35 = 445 minut.

Następnie określamy czas operacyjny będący planowanym czasem produkcji pomniejszonym o przestoje niezaplanowane (awarie). Wynosi on: 445 – 35 = 410 minut.

Kolejno należy wyznaczyć wskaźnik dostępności, który jest ilorazem czasu operacyjnego i planowanego czasu dostępności. W naszym przypadku wskaźnik dostępności wynosi: 410/445 min * 100% = 92%.

Kolejnym krokiem jest wyznaczenie straty prędkości. Jest to iloczyn czasu pracy z najniższą wydajnością i obniżonej wydajności. Wynosi on: 30 min * 50% = 15 minut. Praca z wydajnością 50% jest ekwiwalentem pracy z maksymalną wydajnością przez połowę czasu oraz przestojem przez resztę czasu.

Dalej wyliczany jest czas operacyjny netto będący różnicą czasu operacyjnego i straty prędkości. W naszym wypadku wynosi on: 410 – 15 = 395 minut.

Następnie oblicza się wskaźnik wydajności będący ilorazem czasu operacyjnego netto i czasu operacyjnego. Wynosi on: 395/410*100% = 96%.

Dalej obliczane są straty jakościowe będące ilorazem liczby wadliwych wyrobów do wydajności strat jakościowych. Wynoszą one: 500/40 = 12,5 min.

Kolejnym krokiem jest obliczenie czasu efektywnej produkcji. Jest to różnica czasu operacyjnego netto i strat jakości. Wynosi on: 395-12,5 = 382,5 min.
Przedostatnim krokiem jest obliczenie wskaźnika jakości. Jest to iloraz czasu efektywnej produkcji i czasu operacyjnego netto. Wynosi on: 382,5/395 *100% = 97%.

Na podstawie powyższych działań możemy obliczyć wskaźnik OEE, który w naszym przypadku wynosi: 92% * 96% * 97 % = 86%.

Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o kluczowych wskaźnikach efektywności, sprawdź nasz cykl artykułów:

Sprawdź jak wygląda zestawienie wskaźników w QRmaint – KPI Dashboard!

ozdoba

QRmaint system CMMS już od 29zł!

Testuj przez 14 dni za darmo!